Nếu trước đây phần lớn các hộ chăn nuôi duy trì phương thức nuôi quảng canh, đàn bò phân tán và năng suất chưa cao, thì nay mô hình sản xuất mới - tập trung, thâm canh và gắn với tiến bộ kỹ thuật - đang dần định hình, mở ra hướng phát triển bền vững hơn.

Một trong những điểm nhấn của giai đoạn này là việc xây dựng đàn cái nền chất lượng cao với 160 bò cái hậu bị được tuyển chọn từ nhiều địa phương trong tỉnh. Đây là những cá thể đạt chuẩn về tuổi, trọng lượng, thể trạng, bảo đảm khả năng sinh sản tốt. Việc hình thành đàn cái nền là giải pháp căn cơ để tạo ra thế hệ bò lai có năng suất, chất lượng và tầm vóc vượt trội. Đi cùng với đó, kỹ thuật thụ tinh nhân tạo được áp dụng rộng rãi với sự hỗ trợ của 20 kỹ thuật viên được đào tạo bài bản. Phương pháp phối giống hiện đại này không chỉ nâng tỷ lệ đậu thai mà còn giảm thiểu những bất cập của phương thức phối giống tự nhiên trước đây, tạo ra đàn bê lai khỏe mạnh, tăng trưởng nhanh, phù hợp với điều kiện chăn nuôi của tỉnh.

Mô hình chăn nuôi bò cái lai sinh sản theo hướng tập trung, thâm canh tại xã Bình Minh

Song hành với công tác cải thiện giống, việc triển khai quy trình thâm canh đồng bộ cũng tạo nên những chuyển biến rõ rệt. Hơn 2.400 lượt nông dân được tập huấn về kỹ thuật nuôi dưỡng, chăm sóc, ủ chua thức ăn, quản lý sinh sản và phòng trị bệnh theo mùa vụ. Điều đáng ghi nhận là hình thức tập huấn không chỉ dừng ở lý thuyết mà còn gắn với thực hành trực tiếp tại chuồng trại, giúp người dân tiếp thu nhanh và áp dụng hiệu quả hơn. Nhờ chuyển đổi từ phương thức nuôi theo tập quán sang nuôi theo quy trình khoa học, hiệu quả chăn nuôi đã tăng đáng kể: bê sơ sinh có trọng lượng bình quân 28,3 kg, tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa đạt 100%, giá bán bê lai cao hơn ngoài mô hình từ 2 đến 3 triệu đồng mỗi con. Nhờ đó, thu nhập của các hộ tham gia mô hình tăng từ 10 đến 15%, tạo động lực mạnh mẽ để người dân tiếp tục đầu tư thâm canh.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, mô hình chăn nuôi bò thâm canh còn tạo ra sự lan tỏa tích cực trong cộng đồng. Các buổi tham quan mô hình, hội thảo đầu bờ, sinh hoạt nhóm giúp người dân được trực tiếp quan sát quy trình nuôi dưỡng, được nghe chia sẻ thực tế từ các hộ thành công và quan trọng nhất là được củng cố niềm tin vào ứng dụng khoa học kỹ thuật. Ở nhiều địa phương, các nhóm hộ đã hình thành, cùng nhau chia sẻ thức ăn, hỗ trợ kỹ thuật chăm sóc, phối hợp phòng trị bệnh và sử dụng chung dịch vụ thụ tinh nhân tạo. Sự gắn kết cộng đồng này dần tạo nên các vùng chăn nuôi tập trung, giúp quản lý đàn bò hiệu quả hơn, kiểm soát chất lượng tốt hơn và tạo ra lợi thế trong tổ chức sản xuất.

Đóng góp không nhỏ trong quá trình chuyển đổi ấy là đội ngũ kỹ thuật viên thụ tinh nhân tạo và cán bộ khuyến nông - những người trực tiếp đồng hành cùng nông dân tại cơ sở. Họ không chỉ thực hiện các thao tác kỹ thuật mà còn tư vấn dinh dưỡng, hướng dẫn cải thiện chuồng trại, hỗ trợ xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình nuôi dưỡng. Sự kết nối thường xuyên và tận tâm giữa cán bộ kỹ thuật và người dân đã xây dựng nên niềm tin vững chắc, giúp kỹ thuật mới đi vào thực tiễn một cách bền vững. Từ những kết quả thực tế, cơ quan chuyên môn cũng có thêm cơ sở để điều chỉnh chính sách, xây dựng các gói hỗ trợ phù hợp và định hướng phát triển ngành chăn nuôi bò trong thời gian tới.

Một khía cạnh quan trọng khác là tiềm năng phát triển chuỗi giá trị bò thịt chất lượng cao của tỉnh. Khi đàn bò được cải thiện đồng đều cả về số lượng lẫn chất lượng, Quảng Ngãi có thể từng bước kết nối với các doanh nghiệp thu mua, giết mổ và chế biến để hình thành chuỗi liên kết khép kín. Điều này không chỉ nâng cao giá trị sản phẩm mà còn giúp người chăn nuôi yên tâm về đầu ra, giảm bớt rủi ro về thị trường và hướng đến xây dựng thương hiệu bò thịt của tỉnh.

Bê sơ sinh có trọng lượng bình quân 28,3 kg, tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa đạt 100%

Nhìn lại chặng đường 2022 - 2025, có thể khẳng định rằng sự chuyển mình của ngành chăn nuôi bò Quảng Ngãi không phải là kết quả của một vài giải pháp đơn lẻ, mà là tổng hòa của nhiều yếu tố: chính sách định hướng đúng đắn, mô hình kỹ thuật phù hợp, sự tận tâm của đội ngũ khuyến nông và đặc biệt là tinh thần đổi mới mạnh mẽ của người nông dân. Thành công của mô hình không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn tạo nền tảng quan trọng để tỉnh bước tiếp sang giai đoạn phát triển mới: quy mô hơn, chuyên nghiệp hơn và có sự liên kết chặt chẽ hơn giữa sản xuất - kỹ thuật - thị trường.

Với nền tảng vững chắc đã được thiết lập, chăn nuôi bò theo hướng tập trung và thâm canh sẽ tiếp tục là hướng đi chủ lực giúp Quảng Ngãi khai thác tốt tiềm năng, phát huy lợi thế và xây dựng ngành hàng bò thịt mang tính bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, hiệu quả và thích ứng với xu thế phát triển mới.